Fire
Column
Symbol image Blue Fire
Column
water

Pitágoraspa Quri Tʼikata Arawikuna

1. Ñawpaqtaqa, kamachikuy ninmanhina, wañuy mana atiyuq Apuyayakunata yupaychay.

2. Chaymantataq, rurasqayki juramentuta hatunchay.

3. Qhipataqa, sumaq sunquyuq, k’anchayniyuq kuraq kuraqkunata (héroes) yupaychay.

4. Chaymantaqa, hallp’a-pachapi kaq espíritu nisqakunata yupaychay, paykunapaqtaq chayan yupaychayta rikuchiy.

5. Chay qhipataqa, tayta-mamaykita, famillyaykipataq llapa kaqkunata honray.

6. Wakkunapuraqa, yachayniyuq, allin ruwayniyuq kaqta amiguykita akllay.

7. Paykunapa q’apamuyuq rimayninkunata allinta uyarinkuy, yanapaq, allin ruwayniyuq rurayninkunamantataq yachakuy.

8. Ichaqa, aslla pantayraykuqa amiguykitaqa ama t’aqaychu.

9. Imaraykuchus kallpaqa pisin ruranapataq.

10. Kayta allinta riqsinkuy: Kusikuyniykita hark’aq p’achakunata (pasiones) atipayta, hark’aytaqa yachanayki.

11. Ñawpaqtaqa, aycha mikhuyta achkata munay, qhipataqa, qilla kayta, khuyay kawsayta, phiñakuypataq.

12. Mana pitawanpas, mana sapallaykipas, p’inqakunaykitaq kaqtaqa ama ruraychu.

13. Kaytaq, aswan hatuntaqa, qan kikiykita respetakuy.

14. Rurayniykikunawan, rimayniykikunawantaq chaninta ruwayta yachaqay.

15. Mana yuyaychasqa hayk’aqpas mana ruraypaq costumbre nisqataq churakuy.

16. Ichaqa, huk kaqtaq yuyarinkuy, wañuyqa llapa runaman chayamunqa.

17. Pachapi allin kaqkuna mana cheqaqchu, hayk’aqchus atipakunmanpas, hayk’aqchus chinkachikunmanpas.

18. Hayk’aqchus chayaykuqniykita, ima kaqllatapas, mana k’ullu sunquyuqta, pacienciawan apakuy.

19. Apuyayakunapa churasqan k’irisqakunamanta runakunaman chayaqta.

20. Ichaqa, atisqaykimanhina nanayniykitaqa chhallaykuyta munay.

21. Yuyarinkuytaq, Apuyayapa churasqan k’irisqaqa manan allin runakunamanqa aswan hatun mana allinkunata kachaykunchu.

22. Runakuna imata yuyaykusqan, imata rimasqanpas achkataq t’aqakun; kunan allinmi, qhipataq mana allinmi.

23. Chayrayku, uyarinkuytaqa mana ñawsa kaywan ruwaychu, manataq usqhayllata hark’aychu.

24. Ichaqa, llulla kaqkuna rimasqa kaptinqa, q’apamuyuqta huchhaykuy, pacienciawan qan kikiykitaq hark’akuy.

25. Ruranaykitaq, kunan nisqaytaqa, llapa kaqpiqa cheqaq sunquwan ruway.

26. Ama ni pitapas, rimasqawanpas, rurasqawanpas,

27. Qanpaq mana aswan allin kaqta ruwanaykita, rimasqaykitaq apachikuychu.

28. Rurayta munaspaqa, yuyaychakuy, allintaq yuyaynikuy, mana upa ruraykunata ruwanaykipaq.

29. Imaraykuchus mana yuyaychasqa ruray, rimaypas wakcha runapa kaqninmi.

30. Ichaqa, chay rurasqayki mana qhipata llakiyta apamuqta, mana kunapapas q’upayta qoyta ruway.

31. Mana hamut’ay atisqayki kaqtaqa ama ruraychu.

32. Ichaqa, yachanayki kaqta yachaqay; chaynapi, kawsayniykiqa kusisqa kanqa.

33. Kay kawsayniykipaq allin kayta ama hayk’aqpas qunqaychu.

34. Ichaqa, chaymanqa mikhunata munaywan qoy, munaylla ruranata, yuyayniykitapas samayta qoy.

35. Munaywan nispallaqa, chay sasa kaqkunata hark’anaykita nini.

36. Tukuy sunquwan, mana khuyay kawsayniyuqta kawsayta yachaqay.

37. Tukuy kaq envidiata (envidia) ruraqta hark’ay.

38. Manataq achkata ruraychu. Honraylla, sumaq kawsayta yachaq runahina kawsay.

39. Mana kusikuywan, mana khuyay kawsaywanpas ruraychu. Kay llapa kaqpi chaninta churanayki allinmi.

40. Qanman mana nanayta atiyta qoyta atiyta ruray, chayta rurayta munaspataq ñawpaqta yuyayniykuy.

41. Puñuyta munaspaqa, amayá p’uchukana ñawiykitaqa puñuyta chayamuychu,

42. Mana hayk’aqchus kunka allin kayniykita qhawarikusqaykirayku llapa ruraykunata qhawarikusqaykimanta.

43. Tapukuy: "¿Imapi pantarqani? ¿Imapi chaninta rurarqani? ¿Ima rurayta qunqaniraq?"

44. Pantasqaykikunataqa huchhaykuy, allin rurasqaykikunawantaq kusikuy.

45. Kay llapa yuyaychasqakunata allinta ruway. Allinta yuyayniykuy. Llapata sunquykiwan munapayta yachanayki.

46. Paykunaqa Apuyayapa allin ruwayninman churanqasqan.

47. Paywan jurani, animaykunamanqa Chuskuq Hatun Rurayta (Sacred Quaternary) willaqwan.

48. Chay kawsaypa phuyuyninpa, wiñaypa kaqninpa kawsaypa manchayninpa.

49. Amayá hayk’aqpas rurayta qallaykuychu Apuyayapa bendición (bendición) nisqata, yanapaytaq mañakuspa.

50. Kay llapa kaqta costumbre nisqata ruraspataq,

51. Waquymanpaq Apuyayakunapa, runakunapaqtaq kawsayninta yachanayki,

52. Kay kawsaykunapura imaymana kaqta, paykunata hap’iqta, hukllapi hap’iqtaq rikunayki.

53. Chaymantaqa, Chani kay nisqamanhina, Kay Pacha nisqapa ruraynin llapa kaqpi kikinmi kasqanta rikunayki.

54. Chaynapiqa, mana munanayki kaqtaqa ama munaychu, kay pachapipas mana riqsisqa kaqqa manan kanqachu.

55. Chaymantataq, runakuna kikinpaq kikinpa mana allinkunata churasqanta, kikinpa sunqunwan, libre akllayninwanpas rurasqanta yachanayki.

56. ¡Hayk’aqchus llakisqas kanku! Mana rikunku, mana hamut’ankupas paykunapa allin kaqnin paypa kawsayninpi kasqanta.

57. Pisi runakunallan k’irisqankunamanta kikinpaq kikinpa librachikuyta yachanku.

58. Kaymi runakunapa ñawinta ñawsaq Apuyayapa churasqan k’irisqapa llapa llakisqa kaqnin.

59. Runakunaqa muyu muyupi purinku, qhipaman ñawpaqman, mana tukukuyniyuq k’irisqakunawan,

60. Imaraykuchus huk tuta sunquyuq compañera nisqawan purinku, paykunapura mana allin kaqwan, mana hamut’ayta atisqankuwanpas hanaqman, uraymanpas churaspa.

61. Mana allinta ruraytaqa ama ruraychu, ichaqa chaymantaqa ch’usaqyay!

62. ¡Apayay Tayta Diosninchis, llapankutawan chay hatun k’irisqamanta librachiy!

63. Sapaqman paypa pusasqan Espíritu nisqata rikuchispa.

64. Ichaqa, qanqa ama manchakuychu, imaraykuchus runakunaqa Apuyayapa ayllunmanmi kayku.

65. Chay kawsaypa manchayninqa llapanta paykunaman rikuchinqa, yachachinqataq.

66. Chaytaq qanman paypa pakasqa kaqninta willaptinqa, llapa nisqaytaqa atiywan rurayta yachanayki.

67. Animaykita qhaliyanaspataq llapa mana allinkunamanta, k’irisqakunamantaq librachinayki.

68. Ichaqa, animayta limpiachinapaq, librachinapaqtaq mana allin kaq mikhuykunata hark’ay.

69. Llapa kaqta allinta qhaway,

70. Tukuy kaqta pusanayki tiyan Apuyayapa hamut’ayninwan kikinpaq kikiykita pusaqta munay.

71. Chay hinataq, aychaykita saqispataq hanapacha kanchayman wicharispataq.

72. Mana wañuqta, Apuyayapataq, hunt’asqa kawsayta qanman qonqa, manataq aswan wañunayki tiyanqachu.